Epilepsi beyindeki sinir hücrelerinden bir bölümünün diğerleri ile koordineli olarak çalışmayarak bir takım uyarılar üretmeleri sonucu oluşan bir sinir sistemi hastalığıdır.
Epilepsi nöbetleri esnasında, merkezi sinir sistemindeki koordinasyon bozukluğu nedeniyle bir takım organlar istemsiz olarak fonksiyon gösterirler. Kol ve bacaklarda kasılmalar, çene kaslarında kasılma gelişebilir. Buna bağlı olarak kişi dilini ısırabilir, solunuma yardımcı kaslardaki kasılmalar soluk alma vermede düzensizlik yaratır, idrar tutmayı sağlayan kaslarda gevşeme oluştuğu için idrar kaçırma gözükür. Bilinç kaybolur ve buna bağlı olarak her türlü bilinçli algı kapanır. Bu durumdaki bir kişinin karşı karşıya olduğu en büyük tehlike, hava yolunda gelişebilecek bir tıkanma yüzünden solunum durması ve kasılmalar sırsındaki istemsiz kas hareketleri yüzünden vücutta yaralanmalar meydana gelmesidir.
Nöbet geçiren kişiyi bu tehlikelerden korumak için;
- Hava yolunu, başı alından geriye bastırarak açık tutun,
- Eğer çene kaslarındaki kasılma yüzünden çenesi kilitlenip kapanmadıysa ağız içine sert olmayan bir cisim yerleştirin, (rulo haline getirilmiş kumaş havlu gibi)
- Çırpınmasını önlemeyin; çünkü çırpınmanın hastaya zararı yoktur, öte yandan hareketleri durdurmaya çalışmak kas yırtılması gibi yaralanmalara neden olabilir.
- Çevresini açın veya güvenli bir yere sürükleyin ; hasta çırpınırken yakınındaki sert ve sivri cisimlere çarparak yaralanabilir. Mümkünse etraftaki eşyayı, değilse hastayı uzaklaştırın,
- Başının altına yastık veya ceket koyun; sert zemin üstünde nöbet geçiren hastanın kafası yere çarparak yaralanabilir. Başını yere çarpmasını engellemek için diğer el ile sabit tutmaya çalışın veya başının altına yastık görevi görecek yumuşak bir malzeme koyun,
- Nöbet sonrası yana çevirin; Artan tükürük salgısı nedeniyle hastanın ağzında köpük oluşarak hastanın soluk yolunu tıkayıp boğulmasına neden olabilir. Bu nedenle nöbet sırasında değil ama nöbet sonrasında hastanın yana çevrilmesi gerekir.
- Ambulans çağırın: Vakit geçirmeden ambulans çağırın. Ancak epilepsi hastası iyi tanıdığınız biri ve kontrol altında ise doktorunun önerisiyle her nöbette ambulans çağrılmayabilir.
- Yalnız bırakmayın: Nöbet bittikten sonra hastanın tam olarak kendine gelmesini beklemek ve onu yanlız bırakmamak gerekir. Epilepsi nöbeti başladığı gibi kendiliğinden sonlanır. Nöbet sonrası kişi gevşemiş ve bilinci bulanık halde olur. Bazı durumlarda hasta uyuyabilir.
Bu tür olaylarda, etrafta toplanan insanların nöbet geçiren kişinin ağzına kaşık, anahtarlık, tahta cisimler sokmaya çalışması, soğan koklatması,kişiyi suyla ıslatması, kol ve bacaklarına bastırarak kasılmaları önlemeye çalışması sık karşılaşılan ama hiçbir faydası olmayan hatalı davranışlardır.
Bu tür yaklaşımları engellemek bile nöbet geçiren kişiye daha fazla yarar sağlayacaktır.